Czy przez zaległości w KRUS mogę stracić ziemię?

Bożena Wawrzynowska    |    30 sierpnia 2017    |    Komentarze (0)

Pytanie: Mam zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne wobec KRUS. Czy jest możliwe, że KRUS przez komornika zacznie sprzedawać moje grunty?

Odpowiedź:

Co do zasady jest to możliwe, choć najpierw KRUS powinien skorzystać z innych możliwości ściągnięcia składek.

Art. 51 Ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje, że egzekucję należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne rolników prowadzi się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten ma również zastosowanie do składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie ze wspomnianą ustawą  o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środkami egzekucyjnymi w ściąganiu należności pieniężnych są egzekucja z:
– pieniędzy,
– wynagrodzenia za pracę,
– świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,
– rachunków bankowych i z innych wierzytelności pieniężnych,
-praw majątkowych (takich np. jak autorskie prawa majątkowe i prawa pokrewne),
-ruchomości i nieruchomości (pojazdów, maszyn, budynków i gruntów)

Egzekucja z nieruchomości może być jednak prowadzona wyłącznie w przypadku, gdy inne wymienione wyżej środki egzekucyjne nie były możliwe do zastosowania lub okazały się bezskuteczne. W odniesieniu do należności przysługujących KRUS organem egzekucyjnym jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego, a nie KRUS, ani komornik.

KRUS może też zabezpieczyć swoje wierzytelności poprzez wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej gospodarstwa.

Niższy wiek emerytalny od 1 października 2017- co zmieni się dla rolników?

Bożena Wawrzynowska    |    28 sierpnia 2017    |    Komentarze (0)

Pytanie: Jakie skutki dla rolników będzie miało obniżenie od października tego roku wieku emerytalnego?

Odpowiedź:

Jak wiadomo od 1 października 2017 r. obniży się dotychczasowy wiek emerytalny do 60 lat u kobiet i 65 u mężczyzn. Co ważne, zmiany i przyspieszone prawo do przejścia na emeryturę będą dotyczyć także osób ubezpieczonych w KRUS.

Obecnie podstawowa emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wymagany przepisami wiek emerytalny,

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 25 lat.

Po 31 września 2017 r. wspomniana reguła zmieni się. Mianowicie III kwartał 2017 roku jest ostatnim okresem, w którym obowiązuje wyższy wiek, wynoszący co najmniej:

61 lat i 3 miesiące dla kobiet i
66 lat i 3 miesiące dla mężczyzn

Taki wiek mają osoby urodzone odpowiednio w przypadku kobiet – między 1 lipca 1956 r. a 30 września 1956 r. oraz między 1 lipca 1951 r. a 30 września 1951 r. w przypadku mężczyzn.

Osoby urodzone później nie osiągną przed 1 października 2017 r. przewidzianego dla nich wieku emerytalnego. W efekcie, do tej daty nie będą mogły złożyć wniosku o rolniczą emeryturę podstawową.

Natomiast zmiana przepisów obowiązująca od IV kwartału 2017 roku pozwoli im przechodzić na emeryturę wcześniej, niż wynika to z dotychczasowych przepisów. A zatem będą mogli na nią przejść na korzystniejszych zasadach.

Od 1 października 2017 r. na emeryturę rolniczą z KRUS mogą przejść osoby:

  1. które w tym dniu lub później ukończą 60 (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni),
  2. w okresie przejściowym, czyli te, które osiągną nowy wiek emerytalny przed 1 października, lecz nie osiągną jeszcze dotychczas obowiązującego podwyższonego wieku emerytalnego,
  3. które posiadając już prawo przejścia na emeryturę, decydują się skorzystać z niego dopiero po zmianie przepisów.

Emerytura rolnicza podstawowa, którą KRUS przyznaje z przyczyn innych niż niezdolność do pracy, przysługuje wyłącznie na wniosek.

Prawo do emerytury rolniczej podstawowej przysługuje dopiero w chwili, gdy rolnik wystąpi o jej przyznanie. W efekcie rolnik nie może się jej domagać wstecznie, za okres, w którym spełnił warunki przyznania świadczenia, ale jeszcze nie przekazał wniosku. Ta zasada wpływa na ustalenie emerytury w okresie przejściowym między III i IV kwartałem 2017 roku. Zgodnie z nią osoby, które ukończą nowy wiek emerytalny jeszcze przed 1 października 2017 r., ale przed tym dniem nie osiągną dotychczasowego podwyższonego wieku emerytalnego, uzyskają prawo do emerytury rolniczej od miesiąca zgłoszenia wniosku. Jednak nie może to nastąpić wcześniej niż od 1 października 2017 r.

Nowe przepisy modyfikują również zasady przyznawania emerytury częściowej oraz świadczeń przyspieszonych, przysługujących przed emeryturą. Od 1 października 2017 r. nie będzie można składać wniosków o emeryturę częściową. Natomiast dotychczas przyznane świadczenia zostaną automatycznie zamienione od tej daty na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym.

Rolnicy, którzy do 31 grudnia 2017 roku:

-ukończą 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni),
-będą podlegać co najmniej przez 30 lat rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz
-zdecydują się zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej,

nadal mogą po 1 października 2017 r. ubiegać się o wcześniejszą emeryturę rolniczą.

Co więcej, jeżeli rolnik nabędzie prawo do emerytury rolniczej przyspieszonej, przyznawanej w związku z rezygnacją z pracy na roli w wieku o 5 lat niższym od nowego wieku emerytalnego, to ma prawo do emerytury. Przy czym część uzupełniającą świadczenia zmniejsza się o 25% emerytury podstawowej. Tak ustaloną część uzupełniającą zwiększa się o 5% emerytury podstawowej po upływie każdego roku dzielącego uprawnionego od wieku emerytalnego.

Czy można zrzec się spadku na rzecz swojego dziecka?

Bożena Wawrzynowska    |    25 sierpnia 2017    |    Komentarze (0)

Pytanie: Odziedziczyłem w spadku gospodarstwo rolne. Jednak jestem schorowany i  nie mogę pracować fizycznie. Jednak chciałbym przekazać je swojemu synowi, który niewiele ode mnie otrzymał. Czy mogę to zrobić?

Odpowiedź:

O tym czy chcemy być spadkobiercami, a więc o tym, czy będziemy dziedziczyć po osobie zmarłej, niezależnie od tego, czy zostaliśmy powołani do spadku na mocy ustawy, czy też testamentu, często decydujemy my sami.

W skład spadku po osobie zmarłej wchodzą jednak nie tylko prawa, ale też obowiązki. To znaczy, że dziedziczymy nie tylko majątek, ale zostajemy obarczeni ewentualnymi długami obciążającymi ten majątek. Nawet jeśli zostaniemy powołani do dziedziczenia, to aby stać się spadkobiercami, musimy ten spadek przyjąć, jeśli zaś nie chcemy dostać spadku, to możemy go odrzucić. Nie możemy jednak wybrać tylko części składników, które chcemy dziedziczyć, odrzucając jednocześnie pozostałe. Konieczne jest albo przyjęcie całości spadku, albo jego odrzucenie w całości.

W przypadku działalności rolniczej najczęściej w skład spadku wchodzi po prostu gospodarstwo rolne, na które składają się wszelkie prawa, rzeczy i obowiązki z nim związane. Gospodarstwo rolne tworzą bowiem zabudowania rolnicze, grunty rolne oraz żywy inwentarz, maszyny do produkcji rolnej, a także pojazdy. Jeżeli mamy otrzymać w spadku gospodarstwo rolne konieczne jest, abyśmy w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy dowiedzieliśmy się o tym, że jesteśmy spadkobiercami, złożyli tzw. oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Jeśli nie złożymy takiego oświadczenia w terminie, to przyjmuje się, że przyjęliśmy spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiadamy za długi spadkowe tylko do wysokości wartości spadku.

Np. jeśli dług wynosi 500.000 zł, a wartość majątku spadkowego wynosi 300.000 zł, to nasza odpowiedzialność będzie ograniczona tylko do wysokości 300.000 zł.

Oczywiście w terminie 6 miesięcy od chwili, kiedy dowiemy się o powołaniu (a więc zazwyczaj od chwili śmierci zmarłego) możemy odrzucić spadek. Potocznie nazywamy to zrzeczeniem się. Nie można jednak zrzec się spadku na rzecz konkretnej osoby bez uprzedniego przyjęcia go. Jeżeli zatem chcemy, aby spadek, który dziedziczymy, przypadł naszemu dziecku – musimy albo:

1.spadek przyjąć, a następnie dokonać darowizny praw wynikających ze spadku na rzecz np. dziecka,

albo

2.odrzucić spadek, a wtedy w nasze „miejsce” wchodzą dalsi spadkobiercy.

Jeżeli zatem dana osoba otrzymuje w spadku gospodarstwo rolne po swoich krewnych i chce je dalej przekazać na rzecz dziecka, to gdy ma więcej dzieci odrzucenie spadku spowoduje, że spadek przypadnie wszystkim dzieciom w równych częściach. Warto dodać, że spadek można odrzucić lub przyjąć również przed sądem.

Jeżeli chcielibyśmy przekazać spadek na rzecz jednego wybranego dziecka, musimy spadek przyjąć, a następnie dokonać jego darowizny na rzecz tego wybranego dziecka.

Oba wskazane rozwiązania są dopuszczalne i bezpieczne, oczywiście jeżeli spadek nie jest obciążony długami. Wszystkich wskazanych czynności – czy to przyjęcia spadku, a następnie jego darowizna, czy też odrzucenie spadku i późniejszego jego przyjęcia przez dalszych spadkobierców można dokonać przed notariuszem.

Dla nabycia w ten sposób gospodarstwa rolnego (a ściślej mówiąc – nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa) nie sprzeciwiają się również przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, których nie stosuje się w przypadku dziedziczenia. Tym samym nie jest konieczne, aby dalsi spadkobiercy, którzy obejmą spadek, mieli status rolnika.

Gdy przyjmiemy spadek, a potem będziemy chcieli go darować, to będziemy mogli to zrobić bez przeszkód na rzecz osoby bliskiej, a więc np. dzieci. Jeśli natomiast chcielibyśmy się zrzec spadku na rzecz innej osoby w ten sposób, że go przyjmiemy i darujemy, to ta osoba będzie musiała być rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy (jeżeli nie będzie osobą bliską).

Które przedmioty należące do rolnika nie podlegają egzekucji?

Bożena Wawrzynowska    |    23 sierpnia 2017    |    Komentarze (1)

Pytanie: Mam nieuregulowanie długi. Obawiam się, że zjawi się u mnie komornik i zajmie mi przedmioty i zwierzęta które potrzebuje aby prowadzić swoje gospodarstwo rolne. Co może mi zająć? 

Odpowiedź:

Od 2 sierpnia 2017 r. obowiązuje nowe rozporządzenie określające przedmioty należące do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, które nie podlegają egzekucji. Dotychczasowe rozporządzenie regulujące te zagadnienia traci moc obowiązującą.

Konieczność wydania nowych przepisów w zakresie przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, które nie podlegają egzekucji wynika z tego, że dotychczasowe przepisy w tym zakresie nie przystawały do obecnych realiów gospodarczych. Dotychczas obwiązujące przepisy wyłączały spod egzekucji takie przedmioty, których w dobie modernizacji rolnictwa już się nie wykorzystuje do prac w gospodarstwach rolnych (np. koń z uprzężą, kierat). Ponadto rezygnowano z regulacji, które dotyczyły przedmiotów mających zapewnić wyżywienie dłużnikowi i członkom jego rodziny. W to miejsce daje się ochronę przed egzekucją przedmiotom, które umożliwią prowadzenie dalszej produkcji w gospodarstwie rolnym.

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych względem rolników i niezakończonych przed 2 sierpnia 2017 r. zastosowanie ma nowe rozporządzenie.

W razie skierowania egzekucji sądowej przeciwko rolnikowi, który prowadzi gospodarstwo, niezależnie od przedmiotów wyłączonych spod egzekucji przez Kodeks postępowania cywilnego, egzekucji nie podlegają:

1) stado podstawowe zwierząt gospodarskich: bydła mlecznego, bydła mięsnego, koni, kóz, owiec, świń, drobiu, zwierząt futerkowych, innych gatunków, które są podstawą produkcji zwierzęcej w gospodarstwie rolnym dłużnika;

2) zwierzęta gospodarskie, poza stadem podstawowym, w drugiej połowie okresu ciąży i w okresie odchowu potomstwa oraz:

a) źrebięta do 6 miesięcy,

b) cielęta do 4 miesięcy,

c) jagnięta do 3 miesięcy,

d) prosięta do 2 miesięcy,

e) koźlęta do 5 miesięcy;

3) stado użytkowe drobiu, co do którego zawarto umowę na dostawę ptaków z tego stada lub produktów pochodzących od tych ptaków;

4) zwierzęta futerkowe, co do których hodowca zawarł umowę na dostawę skór tych zwierząt;

5) rodziny pszczele pszczoły miodnej (Apis mellifera) wraz z zasiedlonymi przez te rodziny ulami;

6) podstawowe maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze, w ilości niezbędnej do pracy w gospodarstwie, w tym ciągniki rolnicze z maszynami i sprzętem współpracującym, samobieżne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy, pielęgnacji, zbioru i transportu ziemiopłodów;

7) silosy na zboża i pasze;

8) zapasy paliwa i części zamienne, niezbędne do normalnej pracy ciągnika i maszyn rolniczych, na okres niezbędny do zakończenia cyklu produkcyjnego;

9) materiał siewny, zboże i inne ziemiopłody niezbędne do siewów lub sadzenia w gospodarstwie rolnym dłużnika, w ilości niezbędnej w danym roku gospodarczym;

10) zapasy opału na 6 miesięcy;

11) nawozy, środki ochrony roślin oraz środki wspomagające uprawę roślin, w ilości niezbędnej na dany rok gospodarczy dla gospodarstwa rolnego dłużnika;

12) zapasy paszy i ściółki dla inwentarza wymienione w pkt. 1—4, do najbliższych zbiorów;

13) podstawowy sprzęt techniczny, niezbędny do zakończenia cyklu danej technologii produkcji w przypadku gospodarstwa specjalistycznego;

14) zaliczki na poczet dostaw produktów rolnych;

15) budynki gospodarcze i grunty rolne, niezbędne do hodowli zwierząt w proporcji uzależnionej od wielkości stada podstawowego i niezbędnej nadwyżki inwentarza;

16) budynki gospodarcze magazynowe, składowe, przechowalnie oraz szklarnie, tunele foliowe i inspekty do prowadzenia produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym wraz z wyposażeniem.

Warto wiedzieć, że jeśli egzekucję skierowano równocześnie do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika, wtedy nie mają zastosowania przepisy omawianego rozporządzenia.

 

Co poruszaliśmy na blogu- podsumowanie pierwszego roku

Bożena Wawrzynowska    |    21 sierpnia 2017    |    Komentarze (0)

We wrześniu mija pierwszy rok funkcjonowania bloga na którym postanowiłam poruszać tematykę przepisów i uregulowań prawnych w pracy rolników. Jest to od zawsze bliska mi grupa osób z uwagi na to, iż sama w dużej mierze do niej należę (i bardzo się z tego powodu cieszę!).

Swoje wpisy w większości opierałam na otrzymywanych różną drogą pytaniach osób, które prowadzą swoje gospodarstwa rolne. Nie ukrywam- wiele pytań było bardzo ciekawych i zmuszających mnie samą do wnikliwej analizy zarówno przepisów prawnych jak i orzecznictwa sądowego czy też stanowiska ARiMR albo innych instytucji związanych z rolnictwem.

I tak: bardzo dużo osób zainteresował temat ubezpieczenia w KRUS osób, które są zarówno rolnikami jak i prowadzą działalność gospodarczą:

http://prawowgospodarstwierolnym.pl/ubezpieczenie-krus-dla-rolnika-przedsiebiorcy/

Okazało się również, iż osoby prowadzące działalność gospodarczą ciągle żywo interesują się tematyką obrotu ziemi:

Ograniczenia podziału i sprzedaży ziemi rolnej

Można śmiało rzec, iż powyższy temat to tzw temat rzeka.

Mnie zawsze bardzo interesowały (i nadal interesują) kwestie dotyczące tego co w odniesieniu do pracy rolników może uczynić nie da się ukryć tak ważna instytucja jak ARiMR. Jak się okazało nie tylko mnie interesuje ta kwestia i po pewnym czasie mogłam odpowiedzieć na pytanie dotyczące czynności kontrolnych ARiMR dotyczących dzierżawy gruntu:

Dzierżawa a kontrola ARiMR

Bardzo ciekawym pytaniem okazało się pytanie dotyczące odpowiedzialności rolników za sytuacji gdy ich zwierzę uczestnicy w zdarzeniu powodującym szkody w mieniu innych osób:

http://prawowgospodarstwierolnym.pl/odpowiedzialnosc-rolnikow-wobec-osob-trzecich-zdarzenia-udzialem-zwierzat/

Również, i jak to bywa także w pracy i życiu rolników temat darowizny jest dość często spotykany w obrocie nieruchomościami oraz ruchomościami rolnymi:

Unieważnienie darowizny nieruchomości

Mam wielką nadzieję, że na następny rok (jak i kolejne lata) otrzymam jeszcze mnóstwo pytań dotyczących kwestii prawnych w odniesieniu do pracy w rolnictwie na które z przyjemnością odpowiem.